Սնունդ

Որքա՞ն գազավորված ըմպելիք կարելի է խմել՝ առանց օրգանիզմին վնաս հասցնելու

1.Ի՞նչ է պատահել

Առանձնապես ոչինչ, պարզապես շատերն են սիրում գազավորված ըմպելիքներ, օրինակ՝ կոլա (կոլա նշելով՝ նկատի ունենք ըմպելիքի տեսակը, ոչ թե ապրանքանիշը): Միաժամանակ հայտնի է, որ նմանատիպ ըմպելիքները վնասակար են առողջության համար: Իհարկե, ոմանք էլ կարծում են, որ գազավորված ըմպելիքի վնասակարությունը չպետք է չափազանցնել, և երբեմն այն նույնիսկ օգտակար է:

Ստորև կխոսենք այն մասին, թե որքան կոլա կարելի է խմել՝ առանց առողջությանը վնաս հասցնելու։

2.Կոլան իսկապե՞ս կարող է անցք առաջացնել ստամոքսում:

Ո՛չ: Այն, տեսակետը, թե կոլան կարող է քայքայել ստամոքսի պատերը, լոկ միֆ է: Կոլայի թթվայնությունը ավելի ցածր է, քան ստամոքսահյութինը։ Եվ ոչ մի ապացույց չկա, որ ստամոքսի խոցը կամ գաստրիտը կապված են կոլայի օգտագործման հետ:

3.Այսինքն կոլան իրականում ոչինչ չի՞ քայքայում։

Ո՛չ, քայքայում է: Այն պարունակում է ֆոսֆորաթթու և կարող է խլել կալցիումը ատամներից` քայքայելով էմալը: Իսկ շաքարը նպաստում է կարիեսի առաջացմանը։ Մեծ քանակությամբ կոլայի երկարատև օգտագործման հետևանքով առաջանում են ատամների սուր վնասվածքներ։

4.Այդ դեպքում ո՞րն է կոլայի հիմնական վնասակարությունը․ միգուցե կոնսերվանտնե՞րը։

Ո՛չ: Հիմնական վնասը բարձր կալորիականությունն է: Կոլան 330 մլ շշում պարունակում է 35 գրամ շաքարավազ` ինը թեյի գդալ: Շաքարավազը պատկանում է դյուրամարս ածխաջրերի թվին: Սերտ կապ գոյություն ունի դյուրամարս ածխաջրերի, նաև գազավորված ըմպելիքների բաղադրությունում առկա, և ճարպակալման վտանգի ու շաքարախտի միջև։

5.Ասում են՝ գիտնականներն արդեն հերքել են այդ կապը:

Այո՛, կան ուսումնասիրություններ, որոնք կասկածի տակ են դնում շաքարի օգտագործման և ճարպակալման տարածման միջև կապը: Այս ուսումնասիրությունների հեղինակները կարծում են, որ ճարպակալման հիմնական պատճառը նստակյաց ապրելակերպն է: Խնդիրը, նրանց կարծիքով, այն չէ, թե որքան կալորիա է ընդունվում, այլ՝ թե որքան է ծախսվում։ Բայց վերջերս պարզվեց, որ այս տեսակետը պաշտպանող գիտնականներից շատերը սերտորեն կապված են «Coca-Cola» ընկերության հետ: Սա խաթարում է նրանց աշխատանքի արժանահավատությունը:

6.Եվ ո՞րն է ավելի վնասակար` «Կոկա-Կոլա՞ն» , թե՞ «Պեպսին»։

Ուղղակիորեն ոչ ոք չի համեմատել: Իրականում՝ նույնիսկ հավաստի տվյալներ չկան հստակ որևէ խմիչքի տեսակի վնասակարության մասին: Օրգանիզմի վրա գազավորված ըմպելիքների ազդեցությունը պարզող ուսումնասիրությունների արդյունքների մեծ մասը հրապարակվել է՝ առանց ապրանքանիշը նշելու: Բայց դրանք բոլորն էլ շատ նման են իրար բաղադրությունում շաքարի և թթվայնության առկայությամբ։ Երբ խոսում ենք գազավորված ըմպելիքի վտանգների մասին, հիմնականում հիշատակում ենք կոլան, որովհետև այն ամենատարածվածն է:

7.Գազավորված դիետիկ ըմպելիքներն անվտա՞նգ են:

Սա բարդ հարց է: Շաքարավազի փոխարեն դրանք պարունակում են ասպարտամի նման արհեստական քաղցրացուցիչներ: Դրանց կալորիականությունը գրեթե զրո է, հետևաբար, չեն կարող ճարպակալում առաջացնել: Բայց այժմ կան ապացույցներ, որ դա էլ կարող է նյութափոխանակության խանգարման պատճառ դառնալ: Օրգանիզմը քաղցրություն է զգում, բայց չի ստանում կալորիաներ, արդյունքում` հագեցվածության մեխանիզմը խաթարվում է, քաղցրավենիքի պահանջը՝ մեծանում: Կան տվյալներ, որ դիետիկ կոլայի օգտագործումը միմիայն նպաստում է ճարպակալմանը, բայց այս հարցը դեռևս բավարար չափով չի ուսումնասիրվել:

8.Ճի՞շտ է, որ կոլան օգնում է ստամոքսին:

Շատ երկրներում գոլ կամ լուծված կոլան տնային պայմաններում օգտագործվում է որպես մարսողական խնդիրների լուծման միջոց: Բայց դրա արդյունավետությունը հաստատող գիտական որևէ հիմնավորում չկա: Բժիշկները խորհուրդ չեն տալիս կոլա օգտագործել (հատկապես երեխաներին) աղիքային ինֆեկցիաների հետևանքով առաջացած ջրազրկման դեպքում. այն պարունակում է շատ քիչ նատրիում և շատ շաքար:

9.Այսպիսով՝ որքա՞ն կոլա կարելի է խմել՝ առանց առողջությանը վնաս հասցնելու:

Ըստ հետազոտությունների մեծ մասի՝ պարզ ածխաջրերը պետք է լինեն ընդհանուր կալորիականության ոչ ավելի, քան 10 %-ը: Սա նշանակում է, որ ըստ վիճակագրության՝ տղամարդը մեկ օրում կարող է օգտագործել միջինը մինչև ինը ճաշի գդալ շաքարավազ, կինը՝ մինչև վեց ճաշի գդալ, իսկ երեխան՝ մինչև երեք ճաշի գդալ։ Ստացվում է, որ տղամարդը կարող է խմել մեկ շիշ կոլա (330 մլ), կինը` մեկ բաժակ (200 մլ), բայց սա այն դեպքում, եթե նրանք չեն օգտագործում քաղցրավենիք և սուրճի ու թեյի մեջ չեն ավելացնում շաքարավազ: Իսկ երեխաներին, առհասարակ, ցանկալի է հեռու պահել քաղցր ըմպելիքներից:

10.Այսպիսով՝ այն, ինչ քաղցր է, վնասակա՞ր է:

Ո՛չ, ոչ բոլորը: Այսպես կոչված՝ ավելացված շաքարը համարվում է վնասակար․ այն սննդի մեջ բնականաբար չի լինում: Քաղցր մրգերի և բանջարեղենի մեջ հայտնաբերված ածխաջրերը վնասակար չեն համարվում: Շագանակագույն շաքարը և ֆրուկտոզան սովորական շաքարից զգալի օգտակար չեն:

11.Ի՞նչ անել, եթե շատ եք սիրում գազավորված ըմպելիք: Ամբողջությամբ հրաժարվե՞լ:

Ո՛չ: Պարզապես պետք է պահպանել հավասարակշռությունը օգտակարի և հաճելիի միջև:

Հուսով ենք, որ այս նյութն ընթերցելուց հետո դուք չեք դադարի հաճույք ստանալ կոլայից, սակայն կպահեք չափը և գուցե սկսեք սպորտով զբաղվել:

Աղբյուրը