Վահանաձև գեղձը կարևոր դեր ունի կնոջ վերարտադրողական համակարգի բնականոն գործունեության կարգավորման մեջ։ Նրա կողմից արտադրվող հորմոնները մասնակցում են դաշտանային ցիկլի, օվուլյացիայի, բեղմնավորման, հղիության պահպանման և պտղի զարգացման գործընթացներին։ Հետևաբար, վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նույնիսկ աննշան խանգարումները կարող են բացասաբար անդրադառնալ պտղաբերության վրա։

 

Հիպոթիրեոզը (վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազումը) կարող է հանգեցնել դաշտանային ցիկլի խանգարումների, օվուլյացիայի բացակայության, անպտղության, ինչպես նաև բարձրացնել վաղ վիժումների և հղիության բարդությունների ռիսկը։ Մյուս կողմից, հիպերթիրեոզը (ֆունկցիայի բարձրացումը) նույնպես կարող է խանգարել վերարտադրողական գործընթացներին և նպաստել հղիության անբարենպաստ ելքերին։

Հատուկ ուշադրության է արժանի աուտոիմուն թիրեոիդիտը, որի դեպքում հաճախ հայտնաբերվում են հակաթիրեոիդային հակամարմիններ։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ նման վիճակները կարող են կապված լինել հղիության կորստի և վերարտադրողական ծրագրերի արդյունավետության նվազման հետ։

Վահանաձև գեղձի վիճակի գնահատման համար սովորաբար իրականացվում են TSH, ազատ T4, անհրաժեշտության դեպքում՝ ազատ T3, ինչպես նաև հակաթիրեոիդային հակամարմինների (Anti-TPO, Anti-Tg) որոշում։ Վերարտադրողական խնդիրներ ունեցող կանանց, ինչպես նաև հղիություն պլանավորող զույգերի դեպքում կարևոր է ժամանակին հայտնաբերել և շտկել վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումները։

Վահանաձև գեղձի հիվանդությունների ճիշտ ախտորոշումն ու համապատասխան բուժումը կարող են զգալիորեն բարելավել բնական բեղմնավորման, օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների և հղիության բարեհաջող ընթացքի հավանականությունը։